De geboorte van VelderFlow

⏱️ Leestijd: 6 minuten

Ik zat achter mijn scherm met een set van veertig zakelijke portretten. Netjes belicht, scherp, precies zoals de klant het wilde. En voordat ik ook maar één creatieve keuze kon maken, moest ik eerst hetzelfde kunstje doen dat ik al duizenden keren had gedaan: lagen aanmaken, groepen benoemen, maskers toevoegen, filters klaarzetten. Ergens tussen portret twaalf en dertien dacht ik: dit is geen fotografie. Dit is administratie met een tekenpen.

Dat moment was, achteraf, de geboorte van VelderFlow.

Dat is het eerste dat me verbaasde. Ik dacht altijd dat software maken betekende dat je gaat zitten en begint te typen. In werkelijkheid ging er weken overheen voordat ik ook maar iets bouwde.

Wat ik in plaats daarvan deed: ik keek naar mezelf. Ik zette een schermopname aan en retoucheerde een portret zoals ik dat normaal doe. Daarna keek ik het terug en schreef ik elke handeling op. Niet "huid retoucheren", maar echt: welke laag, in welke volgorde, met welke naam, boven of onder welke andere laag.

Er kwamen veertien vaste stappen uit. Veertien stappen die ik bij élk portret deed, ongeacht de klant, het licht of het onderwerp. Daaronder zat mijn creatieve werk, en dat was iedere keer anders. Maar die veertien stappen? Altijd hetzelfde.

Toen wist ik pas wat ik moest bouwen. En misschien nog belangrijker: wat ik níét moest bouwen.

Dit is de les die ik iedere ondernemer zou willen meegeven, of je nu software maakt of een fotografiebedrijf runt: je product wordt beter van wat je weglaat.

Ik heb heel bewust besloten dat VelderFlow geen enkele creatieve keuze voor je maakt. Het maakt je huid niet gladder. Het bepaalt niet hoe je ogen oplicht. Het drukt geen knop in die "mooi" heet.

Het bouwt alleen de werkbank. Alle lagen, groepen, maskers en filters staan klaar, op de juiste plek, in de juiste volgorde, met de juiste namen. En dan stapt het opzij. Alles blijft non-destructief, dus je kunt altijd terug.

Waarom die beperking? Omdat automatisering die creatieve keuzes overneemt uiteindelijk zorgt dat al het werk op elkaar gaat lijken. En als fotograaf is jouw handschrift het enige wat je écht verkoopt. Ik wilde tijd teruggeven, geen stijl afnemen.

Die ene zin — "het bouwt de werkbank, jij maakt de foto" — is uiteindelijk de hele filosofie geworden. En elke keer dat ik in de verleiding kwam om er nog een slimme functie bij te proppen, hield die zin me tegen.

De eerste werkende versie had ik sneller dan verwacht. Dat is de valkuil waar bijna iedereen intrapt: de eerste tachtig procent voelt als een sprint. Je bouwt iets, je drukt op de knop, je lagen verschijnen, en je denkt: ik ben er bijna.

Je bent er niet bijna. Je bent op een derde.

Want dat ding werkt bij jou. Op jouw computer, met jouw versie van Photoshop, met jouw instellingen, met jouw bestanden. De resterende maanden gingen niet over nieuwe functies, maar over alle situaties waar ik zelf nooit in terechtkom.

Wat als iemand Photoshop in het Engels gebruikt en ik in het Nederlands? Wat als iemand op de knop drukt terwijl er nog geen foto open staat? Wat als er al een laag met dezelfde naam bestaat? Wat als iemand twee keer klikt omdat het even duurt?

Elk van die vragen leek klein. Bij elkaar waren ze het grootste deel van het werk.

Ik ga je de technische details besparen, maar ik wil je wel een gevoel geven van hoe zo'n dag eruitziet.

Er was een moment dat ik drie dagen bezig ben geweest met knoppen. Niet met wat ze doen — met hoe ze eruitzien. Photoshop bepaalt namelijk zelf hoe standaardknoppen eruitzien, en negeert vrolijk wat jij wilt. Uiteindelijk heb ik alle knoppen helemaal opnieuw opgebouwd, van de grond af, zodat ze er precies uitzien zoals ik voor ogen had.

Drie dagen. Voor knoppen. Terwijl er niemand is die dat ooit zal opmerken.

Maar dat is precies het punt. Niemand merkt op dat de knoppen kloppen. Iedereen merkt op dat ze niet kloppen. Het is dezelfde reden waarom ik bij een zakelijk portret nog vijf minuten aan een kraagje sta te trekken: die vijf minuten zie je niet, maar je voelt ze wel in het eindresultaat.

Er was ook een week waarin het programma vastliep zodra je van taal wisselde. En een periode waarin nieuwe tekstlagen niet werden aangemaakt, maar bestaande overschreven — met alle ellende van dien. Zulke dingen vind je niet in een handleiding. Die vind je door te vallen, en dan te vragen. Ik heb enorm veel gehad aan het ontwikkelaarsforum van Adobe, waar wildvreemde mensen bereid zijn om je op zondagavond uit de brand te helpen. Dat is een kant van deze wereld die ik niet had verwacht en die me oprecht heeft geraakt.

Hier komt het deel waar niemand je voor waarschuwt.

Toen het programma af was, was ik ongeveer op de helft.

Want een product is niet alleen het product. Er moest een handleiding komen, in twee talen. Een website, in twee talen. Voorwaarden die juridisch standhouden — waarvoor ik een jurist heb ingeschakeld en een document met tweeënveertig vragen heb opgesteld. Een privacyverklaring. Een systeem waarmee mensen het kunnen downloaden. E-mails die daadwerkelijk aankomen en niet in de spamfolder verdwijnen. Facturen. BTW. Screenshots. Productteksten.

En al die dingen zijn niet leuk. Er is geen enkel moment waarop je denkt: hè, wat heerlijk, ik ga eens lekker mijn algemene voorwaarden herschrijven. Maar het is wel precies het verschil tussen een hobbyproject en een product dat je met droge ogen kunt verkopen.

Ik denk dat dit voor fotografen heel herkenbaar is. De foto maken is het leuke deel. De offerte, het contract, de nabewerking, de facturatie, de nazorg — dat is de onzichtbare helft die bepaalt of je een bedrijf hebt of een dure hobby.

En dan is er nog iemand anders die er iets van vindt. VelderFlow wordt verkocht via de marktplaats van Adobe, en dat betekent dat Adobe het beoordeelt voordat het erop mag. Techniek, teksten, screenshots, voorwaarden — alles.

Ik kan je vertellen dat wachten op zo'n oordeel voelt als wachten op de reactie van een klant op een set portretten waar je heel hard aan gewerkt hebt. Je weet dat het goed is. Je denkt dat het goed is. Maar tot je het hoort, weet je niets.

Het werd goedgekeurd. Beide versies. En toen gebeurde er iets geks: ik voelde geen euforie, maar een soort stilte. Want nu was het echt.

Op 1 september druk ik op publiceren. Eén klik. Meer is het niet.

Achter die ene klik zitten maanden van avonden, weekenden, doodlopende wegen, drie dagen aan knoppen, een jurist, een forum vol behulpzame vreemden en een hoop momenten waarop ik dacht: waar ben ik aan begonnen.

VelderFlow verschijnt in twee versies. Basic, met het grootste deel van de vaste werkstappen. En Pro, met de complete workflow plus een aantal creatieve modules en een uitgebreide archiefexport. Beide voor een introductieprijs, omdat de eerste gebruikers wat mij betreft iets terugverdienen voor hun vertrouwen.

Ik ben dit begonnen om tijd te besparen. Dat lukt: waar ik eerst een paar minuten per portret kwijt was aan voorbereiding, is dat nu een paar seconden. Bij een set van veertig scheelt dat een halve werkdag.

Maar de echte opbrengst was iets anders. Door mezelf te dwingen om mijn eigen werkwijze uit te schrijven, stap voor stap, begreep ik pas hoe ik eigenlijk werk. Welke handelingen betekenis hebben, en welke ik alleen maar deed uit gewoonte.

Dat is een oefening die ik iedere fotograaf zou aanraden, ook als je nooit van plan bent om software te bouwen. Neem je eigen werkproces op. Kijk het terug. Schrijf op wat je doet. Je zult schrikken van hoeveel van je dag opgaat aan dingen die niets met fotografie te maken hebben.

En daarna kun je gaan beslissen wat je daaraan doet.

VelderFlow is vanaf 1 september beschikbaar. Meer weten? Kijk op velderflow.com.

👉 Meer blogs over portretfotografie, fotografie-inzichten en praktijkervaringen vind je op Velderhof Photography. 📷

Tot Kiek!

Arnold